Sparen en beleggen: mogelijkheden, rendement en risico's

Sparen zet geld op een rekening bij een bank. De nominale waarde schommelt niet met de beurs. Beleggen koopt een financieel instrument, zoals een aandeel, een ETF of een fonds. De prijs daarvan kan dalen. Een hoger mogelijk rendement is geen beter resultaat achteraf.

Een gedekt tegoed bij een bank die onder een depositogarantiestelsel valt, is beschermd tot de grens van dat stelsel. Een belegging kan in waarde dalen en valt niet onder die garantie. Sparen is daardoor beter voorspelbaar in euro's. De koopkracht kan wel dalen als de rente lager is dan de inflatie, en een saldo boven de garantiegrens is niet volledig gedekt.

Bij een bank onder de Nederlandse Depositogarantie is een gedekt tegoed automatisch beschermd, van 1 cent tot € 100.000 per persoon per bankvergunning. Een bank in een ander EU-land valt meestal onder het stelsel van het land van de vergunning. De uitleg van DNB staat op de pagina over het beschermde bedrag.

Alleen als het een gedekt deposito is bij een bank die onder een garantiestelsel valt. Bij de Nederlandse regeling is de grens € 100.000 per persoon per bank. Rekeningen bij merken met dezelfde bankvergunning telt u bij elkaar op. Een gezamenlijke rekening telt per rekeninghouder. In een beperkt aantal situaties, zoals de aan- of verkoop van een eigen woning, kan DNB tot zes maanden na de storting een aanvullende bescherming van maximaal € 500.000 toepassen. DNB beoordeelt dat zelf.

Nee. Aandelen, ETF's, beleggingsfondsen en crypto vallen niet onder de depositogarantie, ook niet als uw ze via een bank koopt. Niet-belegd geld op een beleggingsrekening is niet vanzelf hetzelfde beschermd als een spaarrekening. Als een aangesloten beleggingsonderneming uw instrumenten of gelden niet kan teruggeven, kan het beleggerscompensatiestelsel van toepassing zijn. Dat vergoedt geen koersverlies.

U zet een bedrag voor een afgesproken looptijd vast tegen een rente die bij het openen vaststaat. Tussentijds opnemen kan vaak niet, of alleen tegen een boete of het verlies van rente. Een deposito is daarom geen buffer.

Dat staat in de voorwaarden van dat deposito. Sommige deposito's staan tussentijds opnemen niet toe. Andere doen het alleen tegen kosten of met verlies van de vaste rente. Een vrij opneembare spaarrekening werkt anders.

U kunt transactiekosten, valutakosten, lopende kosten van een fonds en kosten van het platform betalen. Een lage transactieprijs zegt niets over de lopende kosten. De AFM legt uit welke kosten u vooraf wilt zien op wat kost beleggen. Deze site publiceert geen broker-tarieven zolang die niet per aanbieder zijn gecontroleerd.

Bij een belegging kan de koers dalen. Bij een enkel aandeel of een risicovol product kunt u uw inleg kwijtraken. Een gespreide ETF kan ook flink dalen. Depositogarantie dekt dat verlies niet. Beleggerscompensatie dekt een koersdaling evenmin.

Een ETF volgt een mandje, bijvoorbeeld een aandelenindex. U spreidt daarmee over meer bedrijven dan met één aandeel. De koers van de mand kan toch dalen. De lopende kosten blijven elk jaar meetellen, ook in een jaar zonder koerswinst.

De periode waarin u het geld niet nodig hebt. Een langere horizon geeft een daling meer tijd om te herstellen. Dat herstel is niet beloofd. Geld dat u binnen een paar jaar nodig hebt, hoort daarom niet in een belegging waarvan de koers kan dalen.

Gewoon beleggen blijft beschikbaar en telt meestal mee als vermogen in box 3. Pensioenbeleggen en een lijfrente zetten geld vast voor later. Er is een opbouwfase en een uitkeringsfase. Niet elke storting is fiscaal aftrekbaar. Jaarruimte en reserveringsruimte bepaalt de Belastingdienst per jaar.

Spaargeld, beleggingen en sommige schulden kunnen meetellen. De peildatum is 1 januari. Fiscale partners kunnen vermogen verdelen. Er is een heffingsvrij vermogen. De bedragen en de manier van rekenen staan per belastingjaar bij de Belastingdienst. Deze pagina berekent geen aanslag, omdat een saldo alleen daarvoor niet genoeg is.

Spaarrente is niet hetzelfde als de belasting over uw vermogen. Vermogen kan in box 3 vallen. Of uw iets betaalt, hangt af van uw vermogen, schulden, een eventuele partner en het heffingsvrije vermogen van dat jaar. De Belastingdienst publiceert de regels per jaar.

Dat hangt af van uw huishouden, uw vaste lasten en hoe snel uw inkomen wegvalt. Het Nibud rekent een buffer per situatie. Er staat hier geen bedrag dat voor iedereen geldt. Meer uitleg staat bij de financiële buffer.

Alleen als u de voorwaarden kent. Een actierente kan tijdelijk zijn, alleen voor nieuw geld gelden of stoppen bij een saldo. Een vaste rente op een deposito kan tussentijds opnemen beperken. Controleer ook welke bankvergunning en welk garantiestelsel horen bij de rekening.